karta

1. Biała, czysta karta «o czymś, co jeszcze nie jest określone, o czym dopiero zdecyduje przyszłość»: Teraz rozpoczyna się nowa tysiąclatka, czysta karta. Jakie systemy wymyślicie na te tysiąc lat. Rekl 2000.
2. Ciemna karta «okres załamań, niepowodzeń, nieszczęść»: Jesteśmy tylko kroplą w strumieniu polskich dziejów. Składają się one nie tylko z chlubnych kart. Są w nich również karty ciemne: liberum veto, prywata, swary. TL 13/12/1981.
3. karc. Karta nóż «o bardzo silnych kartach, które się ma w ręku po rozdaniu»
4. Karta przetargowa «coś, czego można użyć w celu osiągnięcia czegoś, wygrania w jakimś sporze»: Dyskusja nad ubezpieczeniami społecznymi staje się kartą przetargową w nadchodzących wyborach, gdzie głosy emerytów będą miały istotne znaczenie. Polityka 21/1995.
5. Karta się (komuś) odwróciła
a) «ktoś zaczął wygrywać po wielu przegranych grach»
b) «po wielu niepowodzeniach nastąpiła poprawa»: (...) jako jedyna spółka giełdowa zanotowała znaczne straty w działalności gospodarczej. Jednak jesienią 1993 roku karta się nagle odwróciła. (...) Ze sprzedaży akcji (...) spółka uzyskała 1,125 bln starych złotych. P. Gabryel, M. Zieleniewski, Władza.
6. Kłaść, położyć, wyłożyć itp. karty na stół; odkryć, odsłonić karty; zagrać, grać w odkryte, otwarte karty «postawić, stawiać sprawę jasno, otwarcie, wyjawić, wyjawiać szczerze motywy swojego postępowania, swoje plany, powiedzieć, mówić prawdę, nie ukrywając niczego»: Widząc zaś negatywną reakcję polskich oficerów, pułkownik wyłożył karty na stół. – Jesteście na Tajwanie i podlegacie naszemu prawu. H. Mąka, Piraci.
7. Mocna karta
a) karc. «karta bijąca, atutowa»
b) «silny argument, dzięki któremu można wygrać w sporze z kimś»: Dla rządu i parlamentu nie są to sprawy pilne, bo remonty nie należą do mocnych kart w grze politycznej. Polityka 25/2000.
8. Postawić, rzucić coś na jedną kartę «zaryzykować coś»: Postawiłem wszystko na jedną kartę i chciałem zadziałać tak, żeby mnie wyrzucili. Przestałem chodzić do szkoły. W. Kowalewski, Bóg.
9. Znać, poznać czyjeś karty «orientować się, zorientować się w czyichś zamierzeniach; znać, poznać czyjeś tajemnice»: Lubię myśleć, że przewraca się w grobie, zastanawiając, co jeszcze wymyślę. Kiedyś w końcu muszę z nią wygrać. I wygram! Znam już wszystkie jej karty. H. Kowalewska, Tego lata.
Coś rozpadło się, rozsypało się jak domek z kart zob. domek.
Grać znaczonymi kartami zob. grać 7.
Gra w otwarte karty zob. otwarty 2.
Gra znaczonymi kartami zob. gra 3.
Karta komuś (nie) idzie zob. iść 15.
Żyć z kimś na kartę rowerową zob. żyć 10.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • karta — kȃrta ž <G mn kȁrātā/ ī> DEFINICIJA 1. crtež površine Zemlje u koji se podaci unose u nekom mjerilu [fizička karta; politička karta; zemljopisna karta] 2. manji komad tvrdog papira sa slikama, znakovima ili brojevima; s većim brojem njih… …   Hrvatski jezični portal

  • karta — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż Ia, CMc. kartarcie {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} kawałek papieru lub cienkiej tektury rozmaitej wielkości, zapisany lub czysty, służący do różnych celów, np. wysyłania życzeń,… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Karta — can mean:* The Kraton of Sultan Agung of Mataram in Java of the early 1600s on the banks of the River Oyo. * A goddess in Latvian mythology * KARTA Center a notable Polish NGO …   Wikipedia

  • karta — kartà dkt. Jaunóji, senóji kartà …   Bendrinės lietuvių kalbos žodyno antraštynas

  • karta — *karta germ., Substantiv: nhd. Karde, Weberdistel; ne. teasel; Rekontruktionsbasis: afries., as., ahd.; Interferenz: Lehnwort mlat. cardus; Etymologie …   Germanisches Wörterbuch

  • karta- — *karta , *kartaz, *karata , *karataz germ.?, stark. Maskulinum (a): nhd. geschrumpfte Frucht; ne. shriveled fruit; Rekontruktionsbasis: an.; Etymologie: s. ing. *gerd , Substantiv, Bündel, Korb, Pokorny 386; …   Germanisches Wörterbuch

  • karta — statusas T sritis fizika atitikmenys: angl. generation vok. Generation, f rus. поколение, n pranc. génération, f …   Fizikos terminų žodynas

  • karta — statusas T sritis ekologija ir aplinkotyra apibrėžtis Populiacijos individų grupė, su bendrais protėviai susijusi vienodu giminystės laipsniu. Trukmė atitinka vidutinį rūšies, kuriai šie individai priklauso, reprodukcijos amžių. atitikmenys: angl …   Ekologijos terminų aiškinamasis žodynas

  • karta — statusas T sritis augalininkystė apibrėžtis Vienu metu egzistuojantys ir amžiumi panašūs vienos veislės, linijos ir panašūs individai, tarpusavyje artimi pagal giminiškumo su savo pirmtaku laipsnį. atitikmenys: angl. generation rus. генерация;… …   Žemės ūkio augalų selekcijos ir sėklininkystės terminų žodynas

  • kárta — 1 e ž (ȃ) 1. papir, platno z upodobitvijo zemeljskega površja, objektov na njem v pomanjšanem merilu; zemljevid: obesiti karto na steno; izdelovanje kart / karta Slovenije, sveta 2. s prilastkom tak papir, platno s podatki o pojavih, stanjih:… …   Slovar slovenskega knjižnega jezika

  • karta — 1 kartà sf. (4) 1. Š, NdŽ tuo pačiu laiku gyvenantys artimo amžiaus žmonės, generacija: Bet rašyti smulkią istoriją mes paliksime būsimoms kartoms rš. Per ašaras ir kraują brist man lemta su kovos karta S.Nėr. Ir štai daug metų audringai… …   Dictionary of the Lithuanian Language

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.